بررسی مهبانک از منظر فلسفه اسلامی

چکیده

افزایش شواهد موید نظریۀ مه‌بانگ نه‌تنها منجر به مرگ و کنار راندن نظریات رقیب مانند حالت پایدار گردید، بلکه بار دیگر جدال قدیمی میان فلاسفه و متکلمین بر سر حدوث و قدم عالم از سر گرفته شد. ولی این‌بار حامیان متکلم نظریۀ مه‌بانگ مسلح به قوانین فیزیک کوانتوم و نظریۀ نسبیت هستند. لذا ما نیز در این مقاله قصد داریم یافته‌های جدید اخترفیزیک‌دانان را با عقاید فلاسفۀ اسلامی نقد و بررسی کنیم؛ آن‌چه که در این مقاله به آن پرداخته‌ایم نقد و بررسی مباحث فلسفی مطرح شده از طریق یافته‌های اخترفیزیک‌دانان است که خلاصۀ آن به شرح زیر است:1- تحلیل یافته‌های منجمین و نظریات اخترفیزیک‌دانان پیرامون کیهان نخستین2- بررسی اعتبار علمی نظریات مربوط به مه‌بانگ و امکان‌سنجی آن3- تبیین نگرش مشائی به مه‌بانگ در قالب نظریۀ عقل فعال و علل اربعه4- تبیین حرکت جوهری ملاصدرا از منظر مه‌بانگ5- باصرف نظر از اصطلاحات فنی کیهان‌شناسان اصل نظریۀ مه‌بانگ قابل تقلیل به همان نظریۀ حدوث است که در پایان با عنایت به متد فلاسفه که همان برهان لمی است به نظر می‌رسد که دلایل خلقت مستمر، حدوث زمانی عالم و ازلیت عوالم مدبر جهان مادی مستحکم‌تر از یافته‌های غیرمستقیم و استقرائی اخترفیزیک‌دانان است.کلید واژه‌ها: انبساط عالم، ثابت هابل، امواج ریزموجCMB، عقل فعال، علل اربعه، حرکت جوهری.